Nga truật

Nga truật là thân rễ phơi khô của cây Ngãi tím Curcuma Zedoaria Rosc. Thuộc họ Gừng ( Zingiberaceae) có vị cay đắng, tính ôn, có tác dụng hành khí, thông huyết, tiêu tích. Đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp đau bụng kinh, ăn không tiêu, đầy hơi chướng bụng…

Nga truật 1

Hình ảnh: cây ngãi tím

Tổng quan về cây thuốc

Tên thuốc : Rhizoma Zedoariae

Tên khoa học : Curcumia zedoaria Rosc

Họ : Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng : thân rễ (thường gọi là củ). Vỏ vàng nâu trong sắc xám xanh, mùi thơm đặc biệt; có khi có củ dái hình con quay. Củ khô rất cứng.

Tính vị : vị cay, đắng, tính ôn.

Quy kinh : Vào kinh Can.

Tác dụng : thuốc hành khí. thông huyết, tiêu tích.

Chủ trị : trị đau bụng, hoắc loạn.

  • Khí huyết ứ trệ biểu hiện đau bụng, mất kinh, có khối kết ở bụng hoặc thượng vị. Nga truật phối hợp với Tam lăng trong bài Nga Truật Hoàn.
  • Rối loạn công năng vận hóa của tỳ biểu hiện khó tiêu, đầy tức đau bụng và thượng vị: Nga truật phối hợp với Tam lăng, Sơn tra, Mộc hương và Chỉ thực

Liều dùng : Ngày dùng 3 – 6g.

Cách Bào chế:

Theo Trung Y : Mài với giấm, lấy bột sao khô, rây qua (Lôi Công Bào Chích Luận).

Theo kinh nghiệm Việt Nam : Củ tươi: rửa sạch, thái lát phơi khô. Khi dùng tẩm giấm hoặc nước đồng tiện một đêm, sao qua.

Củ khô : rửa sạch, đồ nhanh cho mềm rồi thái lát, tẩm sao như trên (thường dùng).

Tán bột (sau khi đã tẩm sao) để làm hoàn tán.

Bài thuốc hay theo kinh nghiệm dân gian

1.Trị tắt kinh bụng đau: dùng bài

Nga thủy tán: Nga truật 6g, Xuyên khung 5g, Thục địa 10g, Bạch thược, Bạch chỉ đều 10g. Tán bột mịn, mỗi lần uống 10g, ngày 3 lần, với nước muối nhạt.

2.Trị đau hạ sườn: dùng bài

Kim linh tả can thang: Kim linh tử 15g, Nhũ hương, Một dược, Tam lăng, Nga truật đều 5g sắc nước uống.

3.Trị chấn thương gãy xương: Nga truật, Điền thất (tán hòa thuốc uống), Đài ô dược, Đào nhân đều 6g, Thổ miết giáp, Tam lăng, Uy linh tiên, Xích thược, Cốt toái bổ, Tục đoạn, Hồng hoa, Trạch lan đều 3g, Sanh địa 10g, Qui vĩ 12g. Dùng nước, rượu mỗi thứ một nửa sắc uống.

4.Trẻ em rối loạn tiêu hóa đau bụng: dùng bài Nga truật hoàn: Nga truật, Tam lăng đều 5g, Trần bì 10g, Chế Hương phụ 6g, La bạc tử 5g, Sa nhân 3g, Thanh bì, Chỉ thực đều 6g, Hồ hoàng liên, Lô hội đều 3g, Hồ tiêu 5g. Tất cả tán bột mịn trộn đều hồ hoàn, mỗi lần uống 3 – 6g, ngày 2 lần, uống với rượu gạo ấm, kiêng các thức ăn sống lạnh.

Kiêng kỵ: cơ thể hư yếu mà có tích thì không nên dùng, muốn dùng phải phối hợp với Sâm, Truật.

  • Bình luận mặc định
  • Bình luận Facebook

Ý kiến của bạn

Ý kiến của bạn