Duyên hồ sách

Duyên hồ sách hay còn có tên gọi khác là hồ sách là loại cỏ sống lâu năm, thân nhỏ, cao khoảng 20cm. Thân và rễ dùng làm thuốc, có tính ôn, vị cay, hơi đắng, không độc vào kinh can và tỳ, có tính chất hoạt huyết, tán ứ, lợi khí, giảm đau, dùng trong những trường hợp đau bụng, khí hư…

Duyên hồ sách 1

Hình ảnh: Duyên hồ sách (Hồ sách)

Tổng quan về cây thuốc

Tên gọi khác : Hồ sách, nguyên hồ

Tên khoa học : Corydalis ambigua Ch. Et Schl.

Họ: Thuốc phiện Papaveraceae

Mô tả : Đông bắc duyên hồ sách cũng như sơn nguyên hồ sách là những loại cỏ sống lâu năm, thân nhỏ, chỉ cao 20cm, lá kép sẻ lông chim, hoa nở tháng 5, màu tím.

Phân bố : Vị thuốc còn hoàn toàn phải nhập. Duyên hồ sách tốt nhất là thu hoạch ở tỉnh Triết Giang. Rễ củ thu hái về rửa sạch, phơi hay sấy khô. Trước khi dùng phải sao tẩm, muốn có tác dụng hành huyết thì chế với rượu, muốn có tác dụng cầm máu thì tẩm dấm trước khi sao, muốn có tác dụng diều huyết thì sao không, muốn có tác dụng phá huyết thì dùng sống.

Bộ phận dùng và phương pháp chế biến: thân rễ đào vào đầu hè. Loại bỏ rễ xơ, luộc trong 9 phút, phơi nắng và nghiền thành các mẫu.

Thành phần hóa học : Từ duyên hồ sách, người ta chiết được các ancaloit như corydalin (C 22 H 27 NO 4 ), dehydrocorydalin (C 22 H 28 NO 4 ), protopin (C 20 H 19 NO 5 ), corybulbin (C 21 H 25 NO 4 ).

Công dụng : Duyên hồ sách chủ yếu dùng trong y học cổ truyền, theo YHCT duyên hồ sách có tính ôn, vị cay, hơi đắng, không độc vào kinh can và tỳ. có tính chất hoạt huyết, tán ứ, lợi khí, giảm đau. Dùng trong những trường hợp đau bụng, khí hư

Đơn thuốc theo kinh nghiệm dân gian :

1.Trị đau kinh

  • Duyên hồ sách thang: Diên hồ sách, Đương qui, Thược dược, Hậu phác mỗi thứ 10g, Tam lăng, Nga truật, Mộc hương mỗi thứ 5g, sắc nước uống trị đau bụng kinh.
  • Duyên hồ sách ( sao rượu) 80g, Hương phụ ( sao giấm) 20g, tán bột mịn trộn đều, mỗi lần uống 6g với rượu ấm.

2.Trị các chứng đau bao tử: như lóet dạ dày tá tràng, đau viêm bao tử, đau bao tử cơ năng, dùng bài:

Duyên hồ sách 9 phần, Thiên tiên tử 1 phần tán bột mịn, mỗi lần uống 10g, ngày uống 2 – 3 lần.

3.Trị đau thần kinh tam thoa: dùng bài:

– Duyên hồ sách, Xuyên khung, Bạch chỉ mỗi thứ 15g, Thương nhĩ tử 10g, sắc nước uống.

4.Trị các chứng đau: Duyên hồ sách có tác dụng chủ yếu là trị đau, cách gia giảm trị chứng đau có thể tùy bệnh mà gia giảm như sau:

Phối hợp với Đương qui, Xuyên khung, Hương phụ trị chứng đau kinh, phối hợp với Qua lâu, Phỉ bạch, Uất kim trị đau ngực sườn, cùng với Đương qui, Quế chi, Xích thược trị đau mình mẩy và chân tay do phong hàn, cùng dùng với Tiểu hồi, Ô dược trị đau do sán khí ( đau do sa ruột ) cùng dùng với Ngân hoa, Liên kiều, Mộc hương có tác dụng thanh nhiệt giải độc trị chứng viêm ruột đau bụng, phối hợp với Đương qui, Nhũ hương, Một dược trị chứng đau do té ngã.

5.Dùng làm thuốc gây tê tại chỗ: dùng dịch chích kiềm Duyên hồ sách 0,2% gây tê tại chỗ làm phẫu thuật 105 ca, kết quả tốt 98 ca, tỷ lệ 93,4%, có tác dụng gây tê kém ( trong quá trình phẫu thuật hơi đau) 6 ca (5,7%) ,(theo Bệnh viện số 2 Đường sơn, Tạp chí Tân y dược Hà bắc 1973,4:34).

6.Trị đau mạch vành: dùng cồn 80% chiết xuất Duyên hồ sách chế thành thuốc chích hoặc thuốc viên

Liều dùng: Dùng uống và thuốc thang: 3-10g, trường hợp dùng bột, mỗi lần 1-1,5g với nước ấm

Chú ý: Không dùng đối với phụ nữ có thai.

  • Bình luận mặc định
  • Bình luận Facebook

Ý kiến của bạn

Ý kiến của bạn